ӨМНӨГОВЬ СУМЫН ТАНИЛЦУУЛГА

2018-06-11

   

 

Ñóìûí òîâч òàíèëöóóëãà

 

 

Бàéãóóëàãäñàí îí, сумын нэр. Анх 1924 îíд Өлзийжаргалант уулын сум нэртэйгээр үүсч 1931 оноос Өмнөговь сум хэмээн нэрлэгдэх болсон.

Íóòàã äýâñãýðèéí õýìæýý, гàçàð ç¿éí áàéðëàë. 314.6 ìÿí.àì.äºð.êì газар нутаг эзлэн Óâñ, Õîâä, Áàÿí-ªëãèé ãóðâàí àéìãèéí õèëèéí çààã бэлчирт оршдогоороо давуу талтай, аль ч аймагтайгаа харилцах бүрэн боломжтой.

Õºðø çýðãýëäýý àéìàã, ñóìä. Áàÿí-ªëãèé àéìãèéí Áàÿííóóð,  Õîâä àéìãèéí Ìÿíãàä, Ýðäýíýá¿ðýí, ººðèéí àéìãèéí Õîâä, Òàðèàëàí, Íàðàíáóëàã, ªëãèé зэрэг 3 аймгийн 7 сумтай хиллэдэг.

Áàãèéí íýð, тоо. Îðëîãî, Õîëáîî, Áàÿíãîë, Óëèàñòай зэрэг хөдөөгийн 4 баг, Íàìèð/сумын төвийн баг/ нийт 5 áàãòàé.

Ñóìûí íèéò ºðõ, õ¿í àì. 2018 оны эцэст 1116 ºðõ, 4625 суурин õ¿í тоологдсон, үүнээс эмэгтэйчүүд 2310 байна. Х¿í àìûí 98% íü äºðâºä ÿñòàí, ¿ëäñýí õóâü íü áàÿä, халх, ñàðòóóë, õîòîí, ìÿíãàä, урианхай çýðýã олон ястнууд амьдардаг.

Ñóìûí íèéò ìàë ñ¿ðãèéí òîî. 2018 оны эцэст 227.4 ìÿí.òîëãîé, ¿¿íýýñ òýìýý-1.4 мянга, àäóó-6.2 мянга, ¿õýð-8.7 мянга, õîíü109.0 мянга, ÿìàà-102.2 ìÿíãà

Сумын жилийн нийт төсөв. 2365.8сая/төг үүнээс сум өөрөө бүрдүүлэх татварын орлого 74.3                                                     сая/төг

 

ГАЗАР, БАЙГАЛЬ ОРЧИН

 

Áàéãàëèéí ¿çýñãýëýíò ãàçðóóä. Àðààòàí, æèã¿¿ðòýí àí àìüòàí, óðãàìëààð áàÿëàã òºðèéí òàõèëãàò Àëòàí Õºõèéн нурууны үргэлжлэл Уëèàñòайн øèë, ¿çýñãýëýíò ¨ë, Ñýð¿¿íий шил, Õºõ îðîй, ßðãàéòûí óóë, Õîâä, Îðëîãо, Намирын ãîëóóä, Нэмтгэр, Цоргот, Íîãîîíû ðàøààí çýðýã îëîí ñàéõàí ãàçàð íóòàãòàé.

Түүх, соёлын дурсгалт газрууд. Ардын хувьсгалын буу тавьсан газар, алдарт бөх Гүнчингийн хүчээ шалгасан 5 чулуу бүхий Арлын хоо, Жа лам Дамбийжанцангийн суурингийн туурь, тоосго шатааж байсан бааюунаас гадна хадны сүг зураг, хүн чулуу, хиргисүүр, буган чулуун хөшөө олноор байдаг.

Àøèãò ìàëòìàë. Ñóìûí òºâººñ 15êì-ò ßâðûí í¿¿ðñíèé îðä,  5-10êì-ò Õàð øàíàãûí àì, Òóóëàé, Тавт çýðýã ãàçàðò ýðäýñ áóäàã /çîñ/, 25-50êì-ò Îðëîãûí ãîë, Ìóíæèâ çýðýã ãàçàðò øààçàí áîëîí òîîñãîíû øàâàð, 25-60êì-ò Îðëîãûí ãîë, Сэрүүн, Хөх орой, Äàéâ, Áóðãàñòàéí ãîë îð÷ìîîð ºíãºò òºìºðëºã áîëîõ çýñ, âîëüôðàì, ìîëèáäåí, àëòíû õ¿äýðæèëò á¿õèé õîâîð ìåòàëë, Ñ¿¿æèéí äàâñ, Õàð-Óñ íóóð, Íàìèðûí ãîëûí õºâºº орчмоор ýëñ õàéðãà, øàâàð çýðýã áàðèëãûí ñàéí ÷àíàðûí ìàòåðèàëààñ ãàäíà  ìàëûí õóæèð ìàðàà ýëáýã, øîõîéí ÷óëóó, ýðäýíèéí áîëîí ãî¸ë ÷èìýãëýëèéí ÷óëóóíû òºðë¿¿ä бий.

Àí àìüòàí, ургамал. Àðãàëü, яíãèð, иðâýñ, аëòàéí õîéëîã, гóðãóóë, хàäíû ñóóñàð, хîòîí, хóí, хýýðèéí ãàëóó, ёë, б¿ðãýä, тàñ çýðýã äýëõèéí áîëîí ìîíãîëûí óëààí íîìîíä á¿ðòãýãäñýí àìüòàäòàé. Õîâäûí ãîëä мîíãîë õàäðàí, аëòàéí øàð çàãàñ ìºí îíäàòð áèé. Зóðàì, òàðâàãà, òóóëàé çýðýã îëîí òºðëèéí ìýðýã÷èä, àðãàëü, ÿíãèð, áóãà, ãàõàé çýðýã òóóðàéòàí àìüòàä, öàãààí ¿åí, ìàíóóë, ¿íýã, ÷îíî, èðâýñ, øèë¿¿ñ, ñóóñàð, õÿðñ, ºìõèé õ¿ðýí çýðýã ìàõ÷èí àìüòàä, ¸ë, òàñ, бүргэд, óóëü, øàð øóâóó, õîéëîã, íóãàñ, õóí, àíãèð, галуу, тогоруу, элээ, цахлай çýðýã îëîí òºðëèéí æèã¿¿ðòýí øóâóóäòàé.

Сумын нутаг дэвсгэрт хонин болон ямаан харгана ихээр ургахаас гадна 5000 орчим га талбай эзлэн орших Намирын дэрс түнгэ бий. Улиастай, Ёлын шилд ой мод нэн бага талбайд төгөл байдлаар ургасан байх ба баруун шилд вансэмбэрүү бий.

 

  



Сэтгэгдэл бичих


Улаангом

Ялимгүй хур тунадас
7
Өдрийн салхины хурд 5 м/с
Шөнийн темпратур -2 ℃
Шөнийн салхины хурд 5 м/с
Өдөр: 4 ℃
Шөнө: -6 ℃
2018-10-24
Өдөр: 7 ℃
Шөнө: -5 ℃
2018-10-25
Өдөр: 8 ℃
Шөнө: -5 ℃
2018-10-26
Өдөр: 8 ℃
Шөнө: -3 ℃
2018-10-27

Цахим холбоос